DZWONY – Nowy obszar dokumentacyjny Etnofonu
W 2025 r. repozytorium Etnofon wzbogacono wieloma nagraniami audiowizualnymi dokumentującymi dźwięki najstarszych dzwonów na terenie Polski. Stało się to dzięki udziałowi Zbiorów Fonograficznych w projekcie Corpus Campanae Poloniae: Zabytkowe dzwony I Rzeczpospolitej w 3D – Dziedzictwo dźwięku i formy kierowanego przez dra Piotra Jamskiego.
Celem projektu jest wykonanie cyfrowej dokumentacji wybranych najstarszych i najbardziej wartościowych dzwonów w Polsce stanowiących unikatowe dziedzictwo niematerialne (audialne) i materialne (ruchomy zabytek rzemiosła artystycznego oraz źródło historyczne). Dokumentacja będzie również formą ochrony konserwatorskiej w obliczu współczesnych zagrożeń (wojna, pożary, katastrofy budowlane, uszkodzenie ze względu na niewłaściwe użytkowanie). Projekt zakłada pozyskanie i opracowanie precyzyjnych modeli 3D dzwonów i ich otoczenia przy użyciu skanerów 3D. Wirtualna kolekcja umożliwi szczegółową analizę formy, inskrypcji i ornamentyki dzwonów oraz posłuży do ich opracowania w ramach szerokiego projektu badawczego.
Modele 3D zostaną wzbogacone o nagrania dźwiękowe (zapis pełnego spektrum akustycznego dzwonów), filmowe i fotograficzne oraz dokumentację i opracowanie historyczne oraz opisy, które pozwolą na właściwe określenie wartości zabytków w ramach dziedzictwa kulturowego Europy Środkowo-Wschodniej. Efekty projektu będą udostępnione on-line w formie interaktywnych zasobów edukacyjnych i naukowych, zgodnych z wytycznymi WCAG 2.1, co zapewni dostęp także osobom z niepełnosprawnościami. Kolekcja będzie dostępna globalnie, z możliwością korzystania za pomocą różnych mediów (w tym gogli VR), dzięki czemu otworzy nowe perspektywy wirtualnego obcowania z dziedzictwem kulturowym.
W 2025 r. udokumentowano dzwony w następujących miejscowościach: Toruń, Sandomierz, Nowe Miasto Lubawskie, Darłowo, Stargard Szczeciński, Strzegom, Wrocław, Konotop, Łęki Górne, Kłodzko. Trwały także prace nad tworzeniem metodologii dokumentacji tego typu obiektów. Nagrania opracowano i zarchiwizowano w systemie Etnofon.
